Schoon en rustig varen
Schoon varen begint met voorkomen dat afval, olie en brandstof in het water belanden.
Deel 4: redactioneel gecontroleerd aan de genoemde bronnen op 23 september 2026. Voorbeelden gebruiken de beschreven omstandigheden; dit is geen volledige toetsing aan alle CBR-eindtermen. Voor bediening, onderhoud en alarmen zijn de voorschriften van het eigen schip en de fabrikant bepalend.
Houd afval aan boord
Schoon varen begint met voorkomen dat afval, olie en brandstof in het water belanden. Berg afval op zodat het niet wegwaait. Gebruik bij onderhoud opvangmiddelen en lever olie, filters en verontreinigde vloeistoffen in bij een geschikt inzamelpunt. Een lenspomp is geen oplossing voor een bilge met olie.
Bij morsen beperk je de verspreiding voor zover dat veilig kan en informeer je de beheerder of hulpdienst. Gebruik geen afwasmiddel om een olievlek te laten verdwijnen: de vervuiling is daarmee niet verwijderd. Voorkom overlopen bij tanken en let op de juiste vulopening.
Toiletwater en voorzieningen
Vang toiletwater op en gebruik een inzamelpunt of de voorzieningen aan de wal. Voor lozen vanaf pleziervaartuigen gelden regels en voorwaarden. IPLO beschrijft onder meer uitzonderingen voor een goedgekeurde zuiveringsvoorziening en voor een toilet dat uitsluitend urine en spoelwater kan lozen. Een versnijdende pomp is op zichzelf geen goedgekeurde zuivering.
De veilige praktische routine is eenvoudig: weet waar je tankafsluiter staat, plan een innamestation en zorg dat opvarenden weten hoe het toilet werkt. Chemisch toiletwater hoort eveneens bij een daarvoor geschikte voorziening. Controleer voor een andere bestemming welke plaatselijke regels gelden.
Beperk golfslag en geluid
Een maximumsnelheid is geen vrijbrief om tot dat maximum te varen. Onder BPR moet je hinderlijke waterbeweging voorkomen waar die schade kan veroorzaken. Denk aan afgemeerde boten, werkzaamheden en kwetsbare oevers. Kijk achterom naar het effect van je eigen hekgolf.
Voorbeeld: bij een roeiboot of kleine aanlegsteiger veroorzaakt je boot op halve kracht een forse golf. Neem tijdig gas terug, zodat de golf al kleiner is wanneer je passeert. Rustig en gelijkmatig varen vermindert vaak ook verbruik en geluid; laat de motor niet onnodig draaien aan de steiger.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Maakt een versnijdende toiletpomp het water automatisch geschikt om te lozen?
Nee. Versnijden is niet hetzelfde als een goedgekeurde zuivering.
Is varen onder de maximumsnelheid altijd voldoende om hinder te voorkomen?
Nee. Je moet ook letten op golfslag en de gevolgen voor andere schepen en oevers.