Windrichting, windkracht en Beaufort
Een westenwind komt uit het westen en waait naar het oosten.
Deel 4: redactioneel gecontroleerd aan de genoemde bronnen op 23 september 2026. Voorbeelden gebruiken de beschreven omstandigheden; dit is geen volledige toetsing aan alle CBR-eindtermen. Gebruik voor een echte tocht actuele lokale verwachtingen, waarschuwingen en vaarweginformatie.
Wind komt ergens vandaan
Een westenwind komt uit het westen en waait naar het oosten. Windrichting wordt dus anders benoemd dan de richting waarin een stroom zich verplaatst. Op kaarten en instrumenten moet je weten welke notatie wordt gebruikt: N is noord, O of E oost, Z of S zuid en W west.
Ruimende wind draait met de klok mee, bijvoorbeeld van zuid naar west. Krimpende wind draait tegen de klok in, bijvoorbeeld van west naar zuid. Deze woorden beschrijven een richtingsverandering, niet het harder of zachter waaien.
Wat Beaufort zegt
De Beaufortschaal beschrijft windkracht op basis van windsnelheid. KNMI gebruikt een gemiddelde over tien minuten. Windstoten kunnen duidelijk hoger liggen en moeten apart worden beoordeeld. Windkracht 4 heet matig, 5 vrij krachtig, 6 krachtig, 7 hard en 8 stormachtig; windkracht 9 heet storm.
Een knoop is één zeemijl per uur, oftewel 1,852 km/u. Houd de eenheden uit elkaar wanneer je apps vergelijkt. Een getal in knopen kun je niet rechtstreeks vergelijken met hetzelfde getal in meter per seconde.
Wind aan boord
De gevoelde of schijnbare wind ontstaat uit de werkelijke wind en de beweging van de boot. Vaar je tegen de wind in, dan voelt die vaak sterker; met de wind mee juist zwakker. Dat betekent niet dat de werkelijke wind plotseling is afgenomen.
Voorbeeld: de wind draait van zuid naar west. Dat is ruimen. Een oever die eerst beschutting bood kan nu open liggen, terwijl de windkracht gelijk blijft. Beoordeel opnieuw je aanlegplaats en terugroute. Dezelfde Beaufortkracht geeft op een beschut kanaal en op een groot meer niet dezelfde golven of manoeuvreerruimte.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Waar komt een noordwestenwind vandaan?
Uit het noordwesten; hij waait richting zuidoosten.
Is een draaiing van zuid naar west ruimend of krimpend?
Ruimend: met de klok mee.