Koud water en onderkoeling
Plotseling in koud water vallen kan een koudeschok veroorzaken: happen naar lucht, snelle ademhaling en paniek.
Deel 4: redactioneel gecontroleerd aan de genoemde bronnen op 23 september 2026. Voorbeelden gebruiken de beschreven omstandigheden; dit is geen volledige toetsing aan alle CBR-eindtermen. Praktische veiligheidsuitleg; oefen procedures en eerste hulp met deskundige begeleiding. Volg bij nood de hulpdiensten.
De eerste minuten zijn al riskant
Plotseling in koud water vallen kan een koudeschok veroorzaken: happen naar lucht, snelle ademhaling en paniek. Dat kan optreden voordat het lichaam ernstig onderkoeld is. Een passend gedragen reddingsvest helpt het hoofd boven water te houden terwijl je probeert je ademhaling te beheersen.
Probeer te blijven drijven en eerst rustig te ademen. Ga niet meteen een lange afstand zwemmen; koud water tast ook de spierfunctie aan. Maak jezelf zichtbaar en gebruik een bereikbaar alarmeringsmiddel. De beste keuze tussen blijven drijven en een werkelijk nabij bereikbare veilige plek bereiken hangt van de situatie af.
Afkoeling kan verdergaan
Onderkoeling ontstaat als het lichaam meer warmte verliest dan het kan produceren. Natheid en wind vergroten dat verlies, ook boven water. Rillen, onhandigheid, verwardheid en sufheid zijn signalen. Dat iemand niet meer rilt is niet vanzelf een teken van herstel.
Berg de persoon voorzichtig en beperk beweging. Zoek beschutting, isoleer ook van een koude ondergrond en vervang natte kleding als dat beschut en zonder extra afkoeling kan. Pak het lichaam in met droge isolerende lagen en bescherm tegen wind.
Hulp en nazorg
Bel 112 bij sufheid, bewusteloosheid of andere ernstige verschijnselen. Controleer de ademhaling. Reageert iemand niet en ademt die niet normaal, volg dan direct de reanimatie-instructies van de meldkamer. Geef een suf persoon niets te eten of drinken en geef geen alcohol.
Voorbeeld: iemand is aan boord gehaald en zegt dat het wel gaat, maar praat verward en kan nauwelijks bewegen. Laat hem niet alleen, beschouw dit als ernstig en schakel hulp in. Hard wrijven of iemand laten rondrennen is geen passende aanpak. Oefen eerste hulp vooraf in een erkende cursus.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Is koudeschok hetzelfde als onderkoeling?
Nee. Koudeschok kan direct bij het te water raken optreden, vóór sterke daling van de lichaamstemperatuur.
Wat doe je als een geredde persoon suf wordt?
Bel 112, behandel de persoon voorzichtig, controleer de ademhaling en bescherm tegen verdere afkoeling.