Basis · KVB1

Bakboord, stuurboord, voor en achter

Bakboord is links en stuurboord rechts wanneer je aan boord naar de boeg kijkt.

2 minuten lezen · Inhoud bekeken op 23-09-2026

Deel 1: uitleg en voorbeelden redactioneel nagekeken. Wettelijke onderwerpen vergeleken met de genoemde artikelen; CBR-exameneisen gebruikt voor de onderwerpafbakening. Dit deel dekt niet de volledige examenstof.

Richtingen horen bij het schip

Bakboord is links en stuurboord rechts wanneer je aan boord naar de boeg kijkt. De boeg is de voorkant, het achterschip de achterkant. Deze benamingen blijven bij de boot horen, ook als jij achteruit kijkt of vanaf de wal naar het schip kijkt.

Voorlijk betekent in de richting van de boeg; achterlijk in de richting van het achterschip. Dwars is loodrecht op de lengteas. Met 'aan stuurboord vooruit' beschrijf je een positie schuin rechts voor de boot.

Van tekening naar situatie

Teken een pijl van het achterschip naar de boeg. Zet rechts van die pijl 'stuurboord' en links 'bakboord'. Draai vervolgens het papier. De labels draaien met het schip mee. Dit voorkomt veel fouten bij voorrangsvragen en bij het herkennen van navigatielichten.

Staat een schip op de tekening met zijn boeg naar beneden, dan ligt zijn stuurboordkant voor jou links op het papier. Dat voelt soms tegennatuurlijk; het standpunt van het schip is beslissend.

Gebruik aan boord

Zeg bij een manoeuvre bijvoorbeeld 'stootwil aan bakboord' in plaats van 'aan mijn linkerkant'. Zo begrijpt ook iemand die andersom staat dezelfde opdracht. Combineer een richting zo nodig met voor, midden of achter.

Test jezelf

Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.

Je kijkt vanaf de boeg naar achteren. Is je rechterhand dan aan stuurboord?

Nee. De scheepsrichtingen worden bepaald terwijl je naar voren kijkt; je rechterhand wijst nu naar bakboord.

Wat betekent dwars?

Loodrecht op de lengteas van het schip.

Bronnen bij deze les