Navigatielichten lezen: kleur en sector

Een licht is alleen in zijn sector zichtbaar

Een navigatielicht is niet altijd rondom zichtbaar. Sommige lichten schijnen binnen een bepaalde hoek. Zo kan een waarnemer iets afleiden over de richting van het schip. De hoeken in deze les zijn horizontale sectoren: je kijkt van bovenaf naar de boot.

De boeg staat in alle vier tekeningen omhoog. Vergelijk de sectoren één voor één. Het diagram toont de hoek waarbinnen het licht zichtbaar hoort te zijn; het is geen afbeelding van lichtbundels op het water en zegt niets over de afstand waarop je een licht kunt waarnemen.

Bakboord rood en stuurboord groen

Het rode boordlicht hoort aan bakboord en het groene aan stuurboord. Elk bestrijkt 112,5 graden. De sector loopt aan de betreffende kant vanaf recht vooruit tot 22,5 graden achter dwars. Samen beslaan de twee boordlichtsectoren 225 graden.

Een handig eigen rekenvoorbeeld: dwars is 90 graden vanaf de boeg. Tel daar 22,5 graden bij op en je komt op 112,5 graden. De sector houdt dus niet precies op bij de zijkant van het schip.

Het toplicht en het heklicht

Het witte toplicht heeft een sector van 225 graden naar voren en opzij. Het witte heklicht bestrijkt 135 graden naar achteren. Die hoeken vullen elkaar aan: 225 + 135 = 360 graden. Een rondom zichtbaar licht heeft zelf een sector van 360 graden.

Deze verdeling verklaart waarom wit licht niet automatisch een tegenligger betekent. Je kunt bijvoorbeeld een heklicht van een schip voor je zien. Voor de herkenning heb je het complete beeld en de omstandigheden nodig.

Oefenen met je kijkpositie

Stel je een denkbeeldige klok rond de boot voor. De boeg wijst naar twaalf uur. Ga als waarnemer op drie uur staan: je bevindt je aan de stuurboordzijde. Bij de hier besproken sectoren kun je het groene boordlicht zien. Het rode boordlicht is naar de andere kant afgeschermd.

Ga nu naar negen uur. Je staat aan bakboord en kijkt in de rode sector. Recht achter de boot, op zes uur, kijk je in de heklichtsector. Verplaats je daarna geleidelijk naar voren en zoek op de tekening de grens tussen de sectoren. Behandel de overgang niet als een perfecte meetmethode op echt water: golven, beweging en afscherming beïnvloeden wat je waarneemt.

Wat de kleuren nog niet vertellen

Een enkel licht is onvoldoende om het volledige scheepstype vast te stellen. Daarvoor moet je ook het aantal lichten, hun onderlinge positie en eventuele bijzondere tekens beoordelen. Welke combinatie een schip moet voeren, hangt af van het toepasselijke reglement en de categorie van het vaartuig.

Ook de plaats waar een lamp gemonteerd is en de betekenis van het licht zijn verschillende dingen. Leer eerst de sectoren; voeg daarna de herkenningsbeelden per scheepstype toe. Zo voorkom je dat je een losse kleur direct vertaalt naar een voorrangsbeslissing.

Onthouden

Lees de kleur vanuit het schip, niet vanuit jezelf. Rood hoort bij bakboord, groen bij stuurboord. Combineer kleur, sector en het overige lichtenbeeld voordat je een conclusie trekt.