Basis · KVB1

Stuurboordwal houden

De stuurboordzijde van het vaarwater is de rechterzijde gezien in je vaarrichting.

2 minuten lezen · Inhoud bekeken op 23-09-2026

Deel 2: uitleg en voorbeelden gecontroleerd aan de genoemde BPR-bepalingen (versie 17 juni 2026). De beschreven voorwaarden en het vaargebied horen bij de regel.

Positie en verplichting onderscheiden

De stuurboordzijde van het vaarwater is de rechterzijde gezien in je vaarrichting. Een schip dat die zijde volgt, kan in BPR-ontmoetingssituaties een bijzondere positie hebben. Dat is iets anders dan de vraag of op dat water voor jouw schip een formele stuurboordwalplicht geldt.

Op aangewezen vaarwegen schrijft BPR artikel 9.04 voor kleine schepen het volgen van de stuurboordzijde voor, met genoemde uitzonderingen. Die algemene plicht geldt niet simpelweg op iedere rivier. De genoemde uitzonderingen zijn Waal, Boven-Rijn, Geldersche IJssel, Neder-Rijn en Pannerdensch Kanaal. Maas en Lek staan niet in deze uitzonderingslijst. Op de aangewezen vaarwegen geldt bovendien een verbod om het vaarwater op te kruisen. Controleer voor de motorplicht en de uitzondering voor spierkrachtvaartuigen afzonderlijk artikel 9.04.

Hoe je de zijde volgt

Je hoeft niet letterlijk tegen de oever te varen. Oeverconstructies, ondiepten en gemeerde schepen kunnen afstand nodig maken. Houd een veilige, herkenbare positie in het bruikbare vaarwater.

Voorbeeld

Een boot vaart even rechts van het midden van een breed meer. Daaruit kun je niet zonder meer concluderen dat zij de stuurboordzijde van een vaarwater volgt. Bij een examenvraag moeten vaarwaterbegrenzing en koers voldoende duidelijk zijn.

Gebruik 'ik vaar rechts' daarom nooit als universeel voorrangsargument. Bij bijzondere manoeuvres en op andere reglementgebieden kunnen andere bepalingen voorgaan.

Wat doet het andere schip?

Onder de hoofdregels van BPR 6.04 en 6.17 verleent bij aanvaringsgevaar het schip dat de stuurboordzijde niet volgt voorrang aan het schip dat die zijde wel volgt. Dat kan ook een groot schip tegenover een klein schip zijn. Toets eerst of de situatie werkelijk onder deze artikelen valt: havenuitvaart, keren, een veerpont en bijzondere rivierregels vragen een eigen beoordeling.

Voorbeeld: een klein motorschip volgt aantoonbaar de stuurboordzijde; een ander klein motorschip kruist naar die zijde. Onder artikel 6.17 verleent de kruisende boot voorrang, ook als zij vanuit de andere boot gezien van rechts komt.

Test jezelf

Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.

Is stuurboordzijde volgen hetzelfde als zo dicht mogelijk tegen de oever varen?

Nee. Houd een veilige positie in het bruikbare vaarwater.

Geldt een formele stuurboordwalplicht zonder uitzondering op alle Nederlandse rivieren?

Nee. Het toepassingsgebied en de uitzonderingen moeten worden gecontroleerd.

Bronnen bij deze les