Basis · KVB1

Twee motorschepen op kruisende koers

Wie wijkt uit als twee kleine motorboten elkaar kruisen? Leer eerst de situatie afbakenen en pas daarna de regel toe.

3 minuten lezen · Inhoud bekeken op 23-09-2026

De beschreven situatie is gecontroleerd aan BPR artikel 6.17 lid 7, versie geldig vanaf 17 juni 2026. De volledige koppeling aan de actuele CBR-exameneisen volgt nog.

Bovenaanzicht: A vaart naar boven, B komt van rechts. A heeft B aan stuurboord. In deze afgebakende situatie verleent A voorrang.
Bovenaanzicht: A vaart naar boven, B komt van rechts. A heeft B aan stuurboord. In deze afgebakende situatie verleent A voorrang.

Eerst vaststellen welke situatie je ziet

In deze les gaat het om twee kleine motorschepen op kruisende koersen in BPR-gebied. Er bestaat gevaar voor aanvaring. Geen van beide volgt de stuurboordzijde van het vaarwater. Er is geen hoofd- of nevenvaarwater, havenuitvaart, bijzondere aanwijzing of andere omstandigheid die een andere regel vraagt. Dat zijn voorwaarden van het voorbeeld, geen details die je kunt overslaan.

Stel je voor dat je op de bestuurdersplaats staat en naar de boeg kijkt. Stuurboord is dan rechts van de boot. Draait de boot, dan draait die richting mee. De rechterkant van een tekening is dus niet automatisch de stuurboordkant van ieder afgebeeld schip.

De regel voor dit voorbeeld

Bij deze kruising verleent het schip dat van bakboord nadert voorrang aan het schip dat van stuurboord nadert. Praktisch: heb jij het andere kleine motorschip aan stuurboord, dan verleen jij in deze situatie voorrang.

Beoordeel niet alleen wie eerst bij het denkbeeldige kruispunt zou zijn. Kijk ook of de banen en de onderlinge afstand zich zo ontwikkelen dat een ontmoeting gevaarlijk kan worden.

Uitgewerkt voorbeeld: A en B

Boot A vaart in de tekening omhoog. Boot B vaart van rechts naar links. Vanuit A gezien nadert B aan stuurboord. A verleent dus voorrang. Vanuit B gezien nadert A aan bakboord. Beide beschrijvingen geven dezelfde uitkomst; je verandert alleen van kijkpositie.

Draai de tekening nu een kwartslag. De kleuren en letters blijven bij dezelfde boten. Welke boot voorrang verleent, verandert niet: de onderlinge posities ten opzichte van de boegen zijn gelijk gebleven. Dit is een nuttige controle wanneer een examenvraag een ongebruikelijke kijkrichting heeft.

Voorrang geven moet duidelijk zijn

Handel tijdig, duidelijk en met voldoende ruimte. Een reeks kleine koerswijzigingen kan voor de ander moeilijk te begrijpen zijn. Vermijd een manoeuvre waarmee je vlak voor de boeg van de andere boot terechtkomt. Blijf controleren of de gekozen oplossing werkelijk afstand oplevert.

Ook wie voorrang krijgt, blijft uitkijken en voorkomt gevaar. Een regel bepaalt verantwoordelijkheden; hij maakt een aanvaring niet aanvaardbaar als de ander een fout maakt.

Wanneer je opnieuw moet beoordelen

Verander één gegeven en beoordeel de situatie opnieuw. Volgt een schip de stuurboordzijde? Is één boot een zeilschip? Komt er beroepsvaart aan? Vaart iemand vanuit een haven? Dan is de afgebakende regel uit deze les niet op zichzelf voldoende.

Bij een vraag over hoofd- en nevenvaarwater begin je daarom bij die situatie, niet bij de ezelsbrug dat rechts voorgaat. Op water waar een ander reglement geldt, controleer je bovendien eerst dat reglement.

Onthouden

Lees de tekening vanuit de boot. Benoem de schepen en het vaargebied. Controleer bijzondere omstandigheden. Pas dan de kruisingsregel toe en controleer of je handelen veilig blijft.

Test jezelf

Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.

A heeft B aan stuurboord. Beide zijn kleine motorschepen en alle voorwaarden van de les gelden. Wie verleent voorrang?

A. Vanuit B gezien komt A van bakboord; dat bevestigt dezelfde uitkomst.

Blijft de uitkomst gelijk als je de tekening draait?

Ja. De onderlinge positie ten opzichte van de boegen verandert niet.

Eén boot volgt de stuurboordzijde van het vaarwater. Mag je dit voorbeeld zonder meer toepassen?

Nee. Een voorwaarde is veranderd; beoordeel eerst de daarvoor geldende regel.

Bronnen bij deze les