Vertrekken, oversteken en keren
Bij vertrekken, keren en oversteken moet je je ervan vergewissen dat de manoeuvre zonder gevaar kan plaatsvinden.
Deel 2: uitleg en voorbeelden gecontroleerd aan de genoemde BPR-bepalingen (versie 17 juni 2026). De beschreven voorwaarden en het vaargebied horen bij de regel.
Een manoeuvre begint vóór je beweegt
Bij vertrekken, keren en oversteken moet je je ervan vergewissen dat de manoeuvre zonder gevaar kan plaatsvinden. Houd rekening met schepen voor, achter en naast je. Een plotselinge bocht dwars door een verkeersbaan kan een achteropkomend schip tot een gevaarlijke reactie dwingen.
Bij keren en bij vertrekken vanaf een ligplaats spelen eigen BPR-bepalingen en zo nodig voorgeschreven seinen. Geef een sein niet als vervanging van uitkijken: het is informatie over je bedoeling, geen automatisch verkregen toestemming.
Voorbeeld
Je wilt na losgooien meteen naar een aanlegplaats aan de overkant. Kijk eerst achterom. Een passerend schip kan al dichtbij zijn terwijl je aan boord vooral op de voorlijn let. Wacht met de boeg naar buiten draaien tot de vaarbaan vrij is.
Ruimte reserveren
Een boot draait niet om haar geometrische midden in elke vaartoestand. Het achterschip kan uitzwaaien. Houd daarom niet alleen vóór de boeg, maar ook achter en naast de boot ruimte vrij.
Verdeel aan boord de taken: iemand bedient de lijnen en iemand houdt de verkeerssituatie in de gaten. Breek een manoeuvre af wanneer de omstandigheden veranderen. Een vrij tijdvenster van een halve minuut geleden is geen blijvende garantie.
Wie mag medewerking verlangen?
Volgens artikelen 6.13 en 6.14 mag een groot schip bij keren of vertrekken medewerking van een ander schip verlangen. Een klein schip verleent bij zijn eigen keer- of vertrekmanoeuvre voorrang aan een groot schip en mag medewerking verlangen van een ander klein schip. De eis dat de manoeuvre zonder gevaar kan plaatsvinden blijft in alle gevallen gelden.
Een klein schip mag de bijzondere samengestelde manoeuvreerseinen uit afdelingen B tot en met E van bijlage 6 niet geven. Verwar deze niet met de algemene korte stoten voor een koerswijziging uit afdeling A. Een bocht met een jacht maakt je dus niet bevoegd om ieder in de seintabel genoemd keersein te gebruiken.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Geeft een manoeuvreersein je automatisch voorrang?
Nee. Het maakt je bedoeling kenbaar en vervangt de vereiste veilige uitvoering niet.
Waarom kijk je vóór losgooien ook achter het schip?
Er kan een oploper of passerend schip aankomen dat je manoeuvre raakt.