Breedte, lengte en positie noteren
Breedte geeft de hoekafstand ten noorden of zuiden van de evenaar.
Deel 5: redactionele broncontrole op 23 september 2026. Rekenvoorbeelden zijn fictief en gaan uit van de expliciet genoemde omstandigheden; uitkomsten afzonderlijk nagerekend. Geen volledige CBR-eindtermen-dekkingsaudit. Oost is positief en west negatief bij variatie en deviatie. De eigen vectorvoorbeelden zijn onafhankelijk berekend; numerieke voorbeelden uit de bron zijn niet overgenomen.
Twee getallen bepalen een plaats
Breedte geeft de hoekafstand ten noorden of zuiden van de evenaar. Lengte geeft de hoekafstand ten oosten of westen van de nulmeridiaan. Noteer altijd N of S en E of W. Zonder die letters kan hetzelfde getal naar een heel andere plek verwijzen.
Een graad bevat 60 minuten en een minuut 60 seconden. Navigatiesystemen gebruiken vaak graden met decimale minuten, bijvoorbeeld 52°18,600′ N en 004°30,000′ E. Andere systemen tonen decimale graden of graden, minuten en seconden. Controleer het formaat voordat je iets overneemt.
Notaties omrekenen
In het voorbeeld is 18,600′ gelijk aan 18 minuten en 36 seconden, omdat 0,600 × 60 = 36. De breedte kan dus ook als 52°18′36″ N worden geschreven. In decimale graden is het 52 + 18,600/60 = 52,3100° N.
De invoer 52,18600° is iets anders dan 52°18,600′. Een komma verplaatsen is geen correcte omrekening. Geef bij een noodmelding de gebruikte notatie duidelijk door en lees een ontvangen positie terug.
Een positie uitzetten
Zoek de breedte aan de zijkant van de kaart en de lengte aan de boven- of onderrand. Trek of verplaats vanuit beide waarden een hulplijn parallel aan het kaartnet; het snijpunt is de positie. Controleer of je de schaal in de juiste richting hebt gelezen.
Gebruik hetzelfde horizontale referentiestelsel als de kaart, doorgaans vermeld bij de kaartgegevens. WGS84 is gebruikelijk bij GNSS, maar een oudere kaart kan een andere referentie gebruiken. Een nauwkeurig genoteerd getal helpt niet als het verkeerde stelsel of formaat is gekozen. Controleer tot slot of het punt logisch ligt ten opzichte van je waarnemingen.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Hoeveel seconden is 0,600 minuut?
36 seconden.
Is 52,18600° hetzelfde als 52°18,600′?
Nee. De tweede notatie is 52,3100° in decimale graden.