Koers sturen om een bestemming te bereiken
Je wilt recht naar het noorden over de grond varen.
Deel 5: redactionele broncontrole op 23 september 2026. Rekenvoorbeelden zijn fictief en gaan uit van de expliciet genoemde omstandigheden; uitkomsten afzonderlijk nagerekend. Geen volledige CBR-eindtermen-dekkingsaudit. Oost is positief en west negatief bij variatie en deviatie. De eigen vectorvoorbeelden zijn onafhankelijk berekend; numerieke voorbeelden uit de bron zijn niet overgenomen.
De gewenste grondlijn is bekend
Je wilt recht naar het noorden over de grond varen. De boot kan 6 knopen door het water lopen en er staat 2 knopen stroom naar het oosten. We nemen constante stroom en snelheid aan, zonder winddrift. Alle richtingen zijn waar.
De boot moet een westelijke component hebben die de oostelijke stroom opheft. Alleen 000° sturen laat je naar het oosten afdrijven. De gewenste grondkoers en de te sturen richting zijn dus niet hetzelfde.
De stroomdriehoek tekenen
Kies voor de constructie één uur. Teken vanuit vertrekpunt A de gewenste noordelijke grondlijn. Teken vanuit A een stroompijl van 2 zeemijl naar het oosten, tot punt S. Trek vanuit S een boog met straal 6 zeemijl; het noordelijke snijpunt met de grondlijn heet G.
De pijl S naar G is de benodigde beweging door het water. Meet zijn richting en verplaats die evenwijdig naar A om de te sturen richting te zien. De pijl A naar G is de beweging over de grond. Alle afstanden hebben dezelfde schaal en tijdsduur.
Uitkomst en controle
De correctiehoek is ongeveer 19,5° naar het westen. Je stuurt dus ongeveer 340,5° waar. De noordelijke snelheid over de grond is ongeveer 5,66 knopen. Controle: de westcomponent van de boot is 2 knopen en valt weg tegen de 2 knopen oostelijke stroom.
Voor een bestemming 12 zeemijl noordelijk is de theoretische duur 12/5,66, ongeveer 2 uur en 7 minuten. Verwerk daarna eventueel gegeven winddrift en kompascorrecties. Dit oefenmodel veronderstelt onbelemmerd veilig water; een rechte vectorlijn is geen controle op ondieptes of verkeer. Bij te sterke dwarsstroom kan de gewenste grondlijn met deze snelheid onhaalbaar zijn.
Test jezelf
Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.
Waarom stuur je in dit voorbeeld westelijk van noord?
Om met de westcomponent van de boot de oostelijke stroom te compenseren.
Is de grondsnelheid na deze correctie nog 6 knopen?
Nee. De noordelijke component is ongeveer 5,66 knopen.